Lección número diez - ¿Tienes coche?

- Masz samochód?
- Tak, mam jeden bardzo stary.
- Gdzie jest?
- Jest tutaj zaraz.
- ¿Tienes coche?
- Sí, tengo uno muy viejo.
- ¿Dónde está?
- Está aquí mismo(1).
 
  1. analogicznie mismo ma tu tylko funkcję wzmacniającą

 

- Mamá, ¿podemos ir mañana al zoo?
- No, mañana tenemos que(1) ir al médico.
- Mamo, możemy iść jutro do zoo?
- Nie, jutro musimy iść do lekarza.
  1. tener znaczy mieć, jednak tener que - musieć
 

 

- Chcecie iść się czegoś napić (dosł. wziąć coś) dziś wieczorem (dosł. tego wieczoru)?
- Dobrze, zgoda.
- ¿Queréis ir a tomar(1) algo(2) esta noche?
- Vale, de acuerdo.
 
  1. czasownik regularny I grupy tomar - wziąć, brać; używany też często w sensie jeść lub pić
  2. algo - coś

 

- Queremos ir a un bar, pero Alicia no puede hoy.
- ¿Y qué tal mañana?
- Mañana no pueden Rafa y Merche.
- Chcemy iść do baru, ale Alicja nie może dzisiaj.
- A (jak tam) jutro?
- Jutro nie mogą Rafa i Merche.

 

Jaime ma tylko (dosł. tylko ma) dwie butelki wina, ale jego goście chcą więcej. Jaime sólo tiene dos botellas(1) de vino(2), pero sus invitados(3) quieren más.
  1. la botella - butelka
  2. el vino - wino
  3. el invitado/la invitada - gość
 

- Mañana podéis levantaros(1) tarde porque es sábado y no tenéis que ir al colegio. - Jutro możecie wstać późno, ponieważ jest sobota i nie musicie iść do szkoły.
  1. jest to czasownik zwrotny levantarse w bezokoliczniku z odpowiednio odmienioną końcówką zwrotną (szczegóły patrz: Obserwacje na dole lekcji)
 

- Dzień dobry, chcemy cztery bilety na Władcę Pierścieni.
- Przykro mi, (ale) mam tylko (dosł. tylko mam) trzy.
- Hola, queremos cuatro entradas(1) para El Señor de los Anillos.
- Lo siento, sólo tengo tres.
 
  1. la entrada - bilet; dotyczy wszelkiego rodzaju spektakli, koncertów, etc., natomiast nie transportu (taki bilet to el billete)


Observaciones Obserwacje

W Hiszpanii panują stosunki bardzo bezpośrednie i formy usted/ustedes używa się generalnie dosyć rzadko. Per Pan/Pani zwraca się do osób w podeszłym wieku lub też gdy chce się wyrazić szczególny szacunek (np. rozmawiając z rodzicami swojego kolegi). Jak łatwo zauważyć, Pan/Pani oraz Państwo to tak jak w języku polskim trzecia osoba (odpowiednio liczby pojedynczej oraz mnogiej), a więc czasownik odmienia się tak jak przy osobach on/ona oraz oni/one. Odnośnie bezpośrednich stosunków panujących w Hiszpanii warto też skomentować, iż hiszpańskie hola (cześć) można powiedzieć praktycznie do każdego (czasami łącząc je z innym powitaniem, np. z buenos días jak w pierwszym dialogu tej lekcji). Bardzo często trzeba wobec tego przetłumaczyć hola na polskie dzień dobry, bo przecież nie jest w Polsce do pomyślenia powiedzenie cześć wchodząc np. do sklepu.

Warto pamiętać, że w Ameryce Łacińskiej nie istnieje w ogóle forma vosotros. Zamiast tego używa się formy ustedes wraz z odmianą czasownika w trzeciej osobie liczby mnogiej. Ustedes znaczy tam wobec tego zarówno Państwo, jak też po prostu wy. Generalnie używa się tam też częściej formy usted zamiast .

W dialogach można również zauważyć, iż inaczej mówi się po hiszpańsku przepraszam, zwracając się do kogoś na ty (wtedy mówi się perdona) a inaczej gdy używa się formy Pan/Pani (perdone). Istnieje też forma neutralna (perdón), którą można użyć niezależnie od wspomnianej kwestii.

Czasowniki zwrotne nawet gdy występują w zdaniu w bezokoliczniku (jak w jednym z dialogów czasownik levantarse - wstawać), muszą mieć odpowiednio odmienioną końcówkę zwrotną. Tzn. mówi się np. vosotros os levantáis (wy wstajecie) - z końcówką zwrotną postawioną przed czasownikiem; ale gdy chcemy użyć czasownika zwrotnego w bezokoliczniku mamy dwie możliwości:
a) vosotros queréis levantaros (wy chcecie wstać) - z odpowiednio odmienioną końcówką, ale przylejoną z tyłu do czasownika; lub też
b) vosotros os queréis levantar (wy chcecie wstać) - również z odmienioną końcówką, ale postawioną przed pierwszym czasownikiem.
Os nie może zostać postawione pomiędzy tymi dwoma czasownikami!
Analogicznie powiemy: yo puedo levantarme lub yo me puedo levantar (ja mogę wstać); tú tienes que levantarte lub tú te tienes que levantar (ty musisz wstać); él quiere llamarse lub él se quiere llamar (on chce się nazywać); nosotros podemos llamarnos lub nosotros nos podemos llamar (my możemy się nazywać); ellos quieren levantarse lub ellos se quieren levantar (oni chcą wstać).

Na koniec należy też wspomnieć o czasownikach nieregularnych, które pojawiły się w tej lekcji: querer (chcieć, kochać), poder (móc) oraz tener (mieć). Nieregularność, która się tu pojawia ma pewien konkretny wzór.
1) Querer - nieregularność polega na wymianie litery e na ie (od teraz będzie to oznaczane w następujący sposób - e:ie). Wymiana ta nie występuje jednak we wszystkich osobach - pierwsza i druga osoba liczby mnogiej odmieniają się zupełnie regularnie. Tak więc mówimy: yo quiero, tú quieres, él quiere, ellos quieren, ale nosotros queremos, vosotros queréis. Należy pamiętać, że ten wzór odmiany pojawia się we wszystkich czasownikach tego typu. Tak więc gdy w kolejnych lekcjach pojawi się nowy czasownik z oznaczeniem (e:ie), wystarczy to do prawidłowej odmiany tego czasownika przez osoby, według tego samego wzoru co czasownik querer.
2) Poder - nieregularność polega na wymianie litery o na oe (o:ue). I znowu nieregularność ta nie dotyczy pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej. Tak więc mówimy: yo puedo, tú puedes, él puede, ellos pueden, ale nosotros podemos, vosotros podéis. I podobnie, nieregularność tego typu również pojawia się w wielu innych czasownikach.
3) Tener - jest to czasownik, w którym dwa typy nieregularności nakładają się na siebie (zdarza się to również w innych czasownikach). Pojawia się tu nieregularność tego samego typu co w czasowniku hacer (yo hago), ale równocześnie też wymiana e:ie. W tej sytuacji odmiana wygląda następująco: yo tengo, ale potem tú tienes, él tiene, ellos tienen, i oczywiście odmiana regularna nosotros tenemos, vosotros tenéis. Tego typu nieregularność będzie w kolejnych lekcjach oznaczana następująco: np. tener (yo tengo, e:ie)

Komentarze (29)

Juana19
13 cze 2015

tomar - tryb rozk. 2 osoba ty weź ten długopis - toma este boligrafo i w trybie oznajm. 3 osoba tak samo Toma este boligrafo - on bierze ten długopis.

zafascynowana
24 sie 2014

Toma este boligafo !- wez ten dlugopis! mi sie wydaje ze to jest dobrze.... . Tak przynajmniej jest wytlumaczone na tej stronce, jak chcesz powiedziec ze On bierze ten dlugopis ( zdanie oznajmujace ) to wtedy mowisz Tomas este boligrafo - on bierze ten dlugopis. Moze ktos wyjasnic jak powinno byc? ;D

zafascynowana
24 sie 2014

Toma este boligafo !- wez ten dlugopis! mi sie wydaje ze to jest dobrze.... . Tak przynajmniej jest wytlumaczone na tej stronce, jak chcesz powiedziec ze On bierze ten dlugopis ( zdanie oznajmujace ) to wtedy mowisz Tomas este boligrafo - on bierze ten dlugopis. Moze ktos wyjasnic jak powinno byc? ;D

diankanie
20 lis 2012

weź ten długopis to nie "toma este boligrafo" tylko "tomas este boligrafo" (jeżeli zwracamy się do 2 os. l.poj czyli mówimy Ty weź ten długopis). "Toma" stawia się w 3.os. l.poj.

janusz6567
22 wrz 2012

tomar uzywa sie jako brac. pic, wziac:por ejemplo, toma este boligrafo-wez ten dlugopis;

do asia
11 mar 2010

do asia: tak moze byc tengo solo tres, i kazdy to zrozumie
do beata: mucho oznacza "duzo, bardzo".

Asia
03 mar 2007

mam pytanie odnośnie tej lekcji (10) w lekcji 9 znajdują się "obserwacje" i to jest w porządku, ale identyczny tekst jest w tej 10 lekcji. Czy to błąd czy jest to zamieszczone specjalnie?

Pil
24 maj 2006

Jak się ma tłumaczenie "Queréis ir a tomar" jako chcecie iść pić do konstrukcji ir a + bezokolicznik co znaczy zamierzać coś zrobić?

sojunia
25 mar 2006

Zauważyłam, że nie koniecznie pisze się "y" można zapisać także "i"!!

asia
12 lut 2006

czyta sie bjecho.
a mi ktos powie czy moze byc zamiast : "sólo tengo tres." - tengo solo tres?

Skomentuj

Zaloguj się aby dodać komentarz. Nie masz konta? Zarejestruj się.